Saturday, 1 August 2026
Tuesday, 14 April 2026
Tuesday, 10 March 2026
Monday, 16 February 2026
Tra cứu từ điển Hán Việt online với hỗ trợ của AI
Tra cứu từ điển Hán Việt online, có 3 phương pháp:
~ Gõ âm đọc bằng chữ quốc ngữ.
~ Gõ chữ Hán (hoặc một đoạn văn chữ Hán).
~ Tìm theo Bộ Thủ.
Khó khăn cho người sử dụng là phải có sẵn chữ Hán cho phương pháp thứ hai và thứ ba.
Nhất là trong phương pháp tra theo Bộ Thủ, không dễ nhận ra bộ thủ của một chữ Hán, rồi còn phải biết đếm nét chữ Hán nữa.
Gần đây, nhờ sự phát triển nhanh chóng của AI Trí Khôn Nhân Tạo, vấn đề này bắt đầu có được giải pháp thỏa đáng.
Đi du lịch đâu đó, bên Tàu, bên Nhật, gặp cái bảng hiệu muốn hiểu nghĩa là gì, chỉ cần lấy máy điện thoại cầm tay, chụp tách một tấm hình, rồi mở Gemini AI (hay những ứng dụng AI khác) là xong.
Sau đây, là một thí dụ cụ thể cách dùng AI để tra cứu chữ Hán, tương đối dễ dàng hơn trước.
Cuối năm âm lịch, ta hãy thử đọc một câu đối Tết, đầy dẫy trên mạng Internet, xem nào.
Xin chép lại chi tiết từng đoạn trao đổi với Chatbot AI. Sau này, quen tay, công việc sẽ hiệu quả hơn nhiều.
1.
Dưới đây là nhận dạng chữ Hán theo OCR cho hình bạn gửi:
家 宅
庭 景
人 財
旺
老 少 安
旺 隆
Lưu ý:
Một số glyph có thể bị lệch vị trí hoặc ghép nhầm do chất lượng ảnh và chữ ghép.
Nếu bạn muốn mình chỉnh sửa hoặc xác nhận từng chữ một theo ngữ cảnh, cho mình biết thêm yêu cầu (ví dụ: ghép lại thành cụm từ hay sắp xếp theo hàng).
Dưới đây là nhận dạng chữ Hán theo OCR cho hình bạn gửi:
家 宅
庭 景
人 財
旺
老 少 安
旺 隆
Lưu ý:
Một số glyph có thể bị lệch vị trí hoặc ghép nhầm do chất lượng ảnh và chữ ghép.
Nếu bạn muốn mình chỉnh sửa hoặc xác nhận từng chữ một theo ngữ cảnh, cho mình biết thêm yêu cầu (ví dụ: ghép lại thành cụm từ hay sắp xếp theo hàng).
2.
Dạ, mình sẽ thực hiện OCR cho hai hình riêng biệt mỗi hình một cột, và xếp kết quả theo dòng ngang cho cột bên mặt như bạn yêu cầu.
Cột bên mặt (1 cột):
家
庭
春
景
人
財
旺
老
少
安
隆
Ghi chú:
Mình đã tách riêng cột bên mặt ở hình mới và gom kết quả theo thứ tự từ trên xuống dưới, mỗi chữ một dòng.
Do chất lượng hình có thể gây biến thể giữa các glyph, mình có thể hỗ trợ hiệu chỉnh để phù hợp ngữ cảnh hoặc ghép thành cụm từ nếu bạn muốn.
3.
Dạ, dưới đây là kết quả cột bên phải xếp theo một dòng ngang liên tục (không xuống hàng từng chữ):
家 庭 春 景 人 财 旺 老 少 安 隆
Lưu ý:
Nếu bạn muốn loại bỏ khoảng trắng giữa các chữ để tạo thành một cụm từ liền “khớp ngữ cảnh” tiếng Trung, mình có thể ghép lại thành một chuỗi liên tục như: 家庭春景人口旺隆 hoặc chỉ ghép không có dấu cách tùy ngữ cảnh.
Bạn muốn ghép theo cụm từ nào hoặc giữ nguyên cách phân tách chữ hiện tại không gian/ khoảng trắng nhé?
4.
Xin lỗi về sự nhầm lẫn. Mình sẽ chỉnh lại dựa trên yêu cầu: chỉ OCR riêng cột bên phải, 7 chữ Hán, không thêm chữ từ cột thứ hai.
Cột bên phải (7 chữ duy nhất, xếp theo một dòng ngang liên tục):
家 庭 春 景 人 财 旺
Ghi chú:
Mình đã loại bỏ các chữ thuộc cột kia và chỉ giữ lại 7 chữ ở cột bên phải.
Nếu bạn muốn ghép thành một cụm từ liền không có khoảng trắng, mình có thể làm như: 家庭春景人口旺 hoặc giảm khoảng trắng tùy ngữ cảnh.
Bạn có muốn mình xác nhận lại từng chữ theo vị trí cột để đảm bảo đúng với ảnh gốc không?
5.
Hiểu rồi. Mình sẽ thực hiện OCR theo hình cột chữ Hán bên trái (cột chữ Hán trên hình mới), và trả kết quả theo dạng một dòng ngang liên tục cho cột đó.
Cột bên trái (7 chữ hoặc theo số chữ thực tế trên hình trái mới, từ trên xuống dưới):
家
庭
興
隆
老
少
安
Ghi chú:
Mình đã căn cứ vào cột chữ Hán bên trái của ảnh bạn gửi để lấy đúng danh sách chữ.
Do chữ trên ảnh có thể bị ghép hoặc lệch vị trí ở một số glyph, nếu cần mình có thể chỉnh lại hoặc ghép thành cụm từ theo ngữ cảnh.
Bạn muốn mình ghép thành một chuỗi liên tục không có khoảng trắng, ví dụ: 家庭興隆老人安, hay giữ nguyên cách phân tách hiện tại?
(Chatbot AI vừa gặp một trục trặc khi chuyển hình cột 7 chữ Hán bên trái theo cách OCR. Đành phải yêu cầu làm lại cho cột chữ Hán thứ hai)
6.
Dưới đây là chuỗi 7 chữ Hán được nhận diện từ cột chữ trong hình, sắp xếp liên tục theo một dòng mà không xuống hàng:
宅運興隆老少安
Ghi chú:
Nếu bạn muốn sử dụng ký tự theo một dòng thực sự không có khoảng trắng, bạn có thể sao chép: 宅運興隆老少安
Bạn có muốn các ký tự được tách theo từng ký tự hoặc ghép thành một từ/ngữ khác không?
7.
Hiểu rồi. Cảm ơn bạn đã cho biết chi tiết.
Nguyên nhân có thể là kết nối bị gián đoạn hoặc chuỗi xử lý OCR bị timeout khi đọc cột bên trái, khiến phiên làm việc bị kết thúc đột ngột.
Để giảm rủi ro lặp lại từ đầu, bạn có thể:
Lưu trữ bản nháp OCR tạm thời ngay sau mỗi cột (ví dụ: sao chép chuỗi nhận diện được vào ghi chú) để dễ phục hồi.
Chia nhỏ tác vụ OCR theo cột, và xác nhận kết quả trước khi chuyển sang cột kế tiếp.
Sử dụng định dạng đầu vào/đầu ra nhất quán (ví dụ: output riêng cho mỗi cột) để dễ kiểm tra và phục hồi.
Nếu bạn muốn, mình có thể:
OCR lại cột chữ Hán bên trái và cung cấp kết quả ngay sau khi hoàn tất.
Hoặc tạo một chuỗi lưu trữ cho cả hai cột (trong trường hợp có thêm cột khác) để đảm bảo không mất dữ liệu khi đổi qua lại.
Bạn muốn mình tiến hành OCR lại cột bên trái ngay bây giờ không? Nếu có, hãy cung cấp ảnh hoặc mô tả vị trí cột bên trái để mình xử lý.
8.
Rất hận hạnh được hỗ trợ bạn!
Nếu bạn cần gì thêm hoặc muốn OCR lại cột bên trái, cho mình biết hoặc gửi ảnh vị trí cột bên trái. Mình sẽ xử lý ngay và trả kết quả chi tiết cho bạn.
----
(Tiếp tục tra cứu Từ Điển Hán Việt Trích Dẫn)
Kết quả 2 lần OCR với sự hỗ trợ coi là tốt đẹp.
Xin sao chép dưới đây 2 cột câu đối thành 2 dòng ngang, cho dễ phiên âm chữ Hán sang chữ quốc ngữ abc, và tìm định nghĩa từng chữ Hán, nếu cần.
家庭春景人财旺
宅運興隆老少安
Dùng menu "Phiên âm" cho kết quả như sau:
nhân tài vượng
lão thiếu an
Nếu click lên chữ Hán 春, sẽ có định nghĩa như sau:
Bộ 72 日 nhật [5, 9] U+6625
春 xuân
chūn, chǔn
♦ (Danh) Mùa xuân. § Theo âm lịch: từ tháng giêng đến tháng ba là mùa xuân, theo dương lịch: tháng ba, tháng tư và tháng năm là ba tháng mùa xuân.
♦ (Danh) Vẻ vui tươi, trẻ trung, xuân sắc, hỉ sắc. ◎Như: thanh xuân 青春 xuân xanh, tuổi trẻ. ◇Lục Khải 陸凱: Giang Nam vô sở hữu, Liêu tặng nhất chi xuân 江南無所有, 聊贈一枝春 (Tặng Phạm Diệp 贈范曄).
♦ (Danh) Năm. ◇Tào Thực 曹植: Tự kì tam niên quy, Kim dĩ lịch cửu xuân 自期三年歸, 今已歷九春 (Tạp thi 雜詩) Tự hẹn ba năm thì về, Nay đã trải qua chín mùa xuân (chín năm).
♦ (Danh) Sức sống, sự sống. ◎Như: khen thầy thuốc chữa khỏi bệnh nói là diệu thủ hồi xuân 妙手回春.
♦ (Danh) Rượu, người nhà Đường gọi rượu là xuân.
♦ (Danh) Tình cảm yêu thương giữa trai gái. § Ghi chú: Lễ nhà Chu cứ đến tháng trọng xuân 仲春 (tháng hai) thì cho cưới xin, vì thế mới gọi các con gái muốn lấy chồng là hoài xuân 懷春. ◇Thi Kinh 詩經: Hữu nữ hoài xuân, Cát sĩ dụ chi 有女懷春, 吉士誘之 (Thiệu nam 召南, Dã hữu tử quân 野有死麇) Có cô gái đang ôm ấp xuân tình (nghĩ đến chuyện lấy chồng), Chàng trai đến quyến rủ.
♦ (Danh) Phương đông. ◎Như: xuân phương 春方 phương đông.
♦ (Hình) Thuộc về mùa xuân. ◎Như: xuân phong 春風 gió xuân.
----
1. [陽春] dương xuân 2. [妙手回春] diệu thủ hồi xuân 3. [回春] hồi xuân 4. [懷春] hoài xuân 5. [孟春] mạnh xuân 6. [滿面春風] mãn diện xuân phong 7. [初春] sơ xuân 8. [三春] tam xuân 9. [三春暉] tam xuân huy 10. [青春] thanh xuân 11. [仲春] trọng xuân 12. [春意] xuân ý 13. [春臺] xuân đài 14. [春榜] xuân bảng 15. [春病] xuân bệnh 16. [春宮] xuân cung 17. [春閨] xuân khuê 18. [春眠] xuân miên 19. [春分] xuân phân 20. [春情] xuân tình
Monday, 30 June 2025
Sunday, 22 December 2024
Tuesday, 27 June 2023
Thông báo 2024-03-30
Trạm web Từ Điển Hán Việt Trích Dẫn 漢越辭典摘引
có mặt từ gần 20 năm nay, và vẫn còn được cập nhật thường xuyên.
có mặt từ gần 20 năm nay, và vẫn còn được cập nhật thường xuyên.
Ngày hôm nay đã có
— 11 570 từ đơn
— 12 131 từ ghép
— 12 131 từ ghép
URL trạm chính:
URL các trạm mirrors: (5 trạm)
Ngoài ra, đã có nhiều trạm web hoặc app trên smartphones sử dụng dữ liệu database của từ điển này.
Phần lớn, các databases sao chép thường rất cũ.
Soạn giả kính cáo,
Đặng Thế Kiệt
2023-06-27
ed. 2024-03-30
ed. 2025-06-30
Monday, 27 February 2023
Tuesday, 21 February 2023
Saturday, 16 April 2022
Hồ Điệp ngâm thơ Kiều
 |
| tranh: họa sĩ Ngọc Mai |
0001-0038 03' 43
Trăm năm trong cõi người ta
0039-0050 02' 38
Ngày xuân con én đưa thoi
0051-0070 03' 40
Tà tà bóng ngả về tây
0071-0170 21' 04
Buồng không lạnh ngắt như tờ
0171-0194 05' 07
Kiều từ trở gót trướng hoa
0213-0242 06' 45
Gió đâu sịch bước mành mành
0243-0286 12' 36
Cho hay là giống hữu tình
0287-0368 18' 18
Nhẫn từ quán khách lân la
0369-0420 08' 27
Lần lần ngày gió đêm trăng
Trọn bộ: 1 giờ 28 phút
Thursday, 24 February 2022
Saturday, 1 January 2022
Truyện Kiều thơ tiếng Việt
Truyện Kiều phỏng theo một cuốn tiểu thuyết của Tàu, tất nhiên dùng rất nhiều từ ngữ và điển cố trong dòng văn học chữ Hán.
Nhưng, trong một số trường hợp, đọc âm <chữ nôm mượn viết từ chữ Hán> theo <âm tiếng Việt ngoài dòng ngôn ngữ Hán> có phần hợp lý hơn, lại vừa rõ ràng dễ hiểu và hay hơn cách đọc theo âm "Hán Việt".
Chú ý: bản nôm dùng ở đây là bản Liễu Văn Đường 1866 (Tự Đức năm thứ 19).
 |
| Bây giờ sống chết ở tay (câu 1143) |
Xin chứng dẫn vài thí dụ:
1. Bây giờ sống chết ở tay (câu 1143)
chữ nôm "chết" là loại chữ đọc âm tiếng Việt theo nghĩa của chữ Hán 死 (tử).
2. Thà liều sống chết một ngày với nhau (câu 2532)
chữ nôm thứ 4 khắc là ⿱托死 (thác/tử); nhiều bản quốc ngữ ghi âm đọc là "thác" (nghĩa là chết). Câu này ghi lại câu nói của Kiều, vừa nói vừa khóc, dưới chân Từ Hải — chết đứng giữa trận tiền. Ghi cả câu là "Thà liều sống chết một ngày với nhau" thì rất tự nhiên dễ hiểu. Vả lại, trong bản Duy Minh Thị 1872, chữ nôm thứ 4 khắc là ⿱折死 (chiết/tử); thành phần chỉ âm (bên trên) chính là chữ 折 (chiết); thành phần chỉ nghĩa (bên dưới) là chữ 死 (tử).
3. Nàng vừa phục xuống Từ liền ngã ra (câu 2536)
chữ nôm "phục xuống" khắc là 伏下 (phục hạ)
chữ nôm 下 có thể đọc là "hạ" và có vài bản quốc ngữ cũng ghi âm đọc là "phục hạ".
nhưng cách đọc là "xuống" có cơ sở của nó, bản nôm Lâm Nọa Phu 1870 dùng chữ nôm ⿰竜下 (long+hạ), gồm có: thành phần chỉ âm (bên trái) là chữ 竜 (long); thành phần chỉ nghĩa (bên dưới) là chữ 下 (hạ).
4. Nàng rằng: Lồng lộng trời cao,
Hại người người hại sự nào tại ta (câu 2381-2382)
chữ "hại người người hại" bản nôm khắc là: 害人人害; đa số các bản quốc ngữ đều chép là "hại nhân nhân hại". Thiển nghĩ tại sao không ghi âm đọc một cách thông thường tự nhiên dễ hiểu như chúng tôi đã ghi trên; Nguyễn Du chắc hẳn cũng nghĩ như thế mà thôi.
5. Dạy rằng: Hương lửa ba sinh,
Dây loan xin nối cầm lành cho ai (câu 2581-2182)
2 chữ nôm thứ 3 và 4 khắc là 香火; 2 chữ Hán 香火 chuyển sang tiếng Việt thành 2 cách đọc và có 2 ý nghĩa khác nhau.
Theo Việt Nam Tự Điển (Hội Khai Trí Tiến Đức)
a) "hương hỏa" nói về di sản để lại, dùng vào việc cúng giỗ; thí dụ: chia của để riêng phần hương hỏa.
b) "hương lửa" nói về tình nghĩa nồng nàn của vợ chồng; thí dụ: Phải duyên hương lửa cùng nhau (Cung oán ngâm khúc).
Như vậy trong câu thơ 2581, phải đọc là "hương lửa" mới đúng tiếng Việt.
Thursday, 30 December 2021
Gérard de Nerval, FANTAISIE
FANTAISIE | Bài ca mộng ảo |
giới thiệu app Giúp đọc Truyện Kiều
Xin trân trọng giới thiệu ứng dụng app http://www.vanlangsj.org/TruyenKieu/ cho phép đọc trên máy PC điện tính cá nhân hoặc bằng smartphone (những phương tiện truyền thông tiện dụng nhất ngày nay):
"Truyện Kiều chữ quốc ngữ và chữ nôm đối chiếu"
với phần chú giải và những tiện ích (tools) tra cứu trong văn bản
Bản chữ nôm chính dùng ở đây là bản Liễu Văn Đường 1866 (Tự Đức năm thứ 19). Đây là bản nôm xưa nhất đã tìm thấy cho đến bây giờ. Chọn bản xưa nhất, ý là mong mỏi văn bản càng gần chừng nào càng tốt — đối với nguyên tác của Nguyễn Du (1765-1820).
1. Phương hướng đọc âm là theo sát bản chữ nôm, và nếu cần, tham khảo nhiều bản chữ nôm và chữ quốc ngữ phổ biến khác.
Truyện Kiều phỏng theo một cuốn tiểu thuyết của Tàu, tất nhiên dùng rất nhiều từ ngữ và điển cố trong dòng văn học chữ Hán. Nhưng qua những lần cân nhắc phải đọc âm những chữ nôm thế nào cho đúng nhất, chúng tôi "bỗng khám phá" ra một điều thú vị, đó là trong một số trường hợp, đọc âm <chữ nôm mượn viết từ chữ Hán> theo <âm tiếng Việt ngoài dòng ngôn ngữ Hán> có phần hợp lý hơn, lại vừa rõ ràng dễ hiểu và hay hơn cách đọc theo âm "Hán Việt".
Xin chứng dẫn vài thí dụ:
a) Nàng vừa phục xuống Từ liền ngã ra (câu 2536)
chữ nôm "phục xuống" khắc là 伏下 (phục hạ)
chữ nôm 下 có thể đọc là "hạ" và có vài bản quốc ngữ cũng ghi âm đọc là "phục hạ".
may thay, cách đọc là "xuống" có cơ sở của nó, bản nôm Lâm Nọa Phu 1870 dùng chữ nôm
⿰竜下 (long+hạ), gồm có thành phần chỉ âm là chữ 竜 (long) và thành phần chỉ nghĩa là chữ 下 (hạ).
b) Nàng rằng: Lồng lộng trời cao,
Hại người người hại sự nào tại ta (câu 2381-2382)
4 chữ "hại người người hại" bản nôm khắc là: 害人人害
đa số các bản quốc ngữ đều chép là "hại nhân nhân hại"
thiển nghĩ tại sao không ghi âm đọc một cách thông thường tự nhiên dễ hiểu như chúng tôi đã ghi trên; Nguyễn Du chắc hẳn cũng nghĩ thế mà thôi.
c) Dạy rằng: Hương lửa ba sinh,
Dây loan xin nối cầm lành cho ai (câu 2581-2182)
2 chữ nôm "hương lửa" khắc là 香火 (hương hỏa)
2 chữ Hán 香火 chuyển sang tiếng Việt thành 2 cách đọc và 2 ý nghĩa khác nhau
theo Việt Nam Tự Điển (Hội Khai Trí Tiến Đức), "hương hỏa" nói về di sản để lại, dùng vào việc cúng giỗ; thí dụ: chia của để riêng phần hương hỏa; "hương lửa" nói về tình nghĩa nồng nàn của vợ chồng; thí dụ: Phải duyên hương lửa cùng nhau (Cung oán ngâm khúc). Như vậy trong câu thơ 2581, phải đọc là "hương lửa" mới đúng tiếng Việt.
2. Về phần chú giải Truyện Kiều, xưa nay các nhà khảo cứu thường chỉ chú trọng nhiều tới các từ ngữ điển cố thuộc dòng văn học chữ Hán. Đây là loại chú giải thứ nhất trong ứng dụng này.
Chúng tôi cố gắng thêm loại chú giải thứ 2, đó là giải thích nhiều từ ngữ <ngoài dòng văn học chữ Hán> (tham khảo các từ điển nguồn gốc tiếng Việt, từ điển từ cổ, v.v.).
Và đúng như nhận xét của Nguyễn Hiến Lê & Trương Văn Chình, để giúp người đọc hiểu thấu đáo Truyện Kiều hơn nữa, các nhà học giả cần phải thêm vào những chú thích dựa theo ngữ pháp tiếng Việt (chẳng hạn: những phép đảo ngữ, lược ngữ, hư vấn, v.v.). Đó là loại chú giải thứ 3 trong ứng dụng này.
Thêm nữa, người ta đọc thấy khá nhiều thuật ngữ Phật giáo dùng trong Truyện Kiều mà cho đến nay vẫn hiếm có những giải thích đầy đủ. Đó là loại chú giải thứ 4 trong ứng dụng này.
3. Ngoài ra, trong ứng dụng còn có vài tiện ích (tools) cho phép tra tìm từ ngữ trong văn bản Truyện Kiều và những chú giải có mặt trong Phần chú giải.
Tóm lại, người dùng cầm trong lòng bàn tay một công cụ để đọc được toàn thể 3254 câu thơ Truyện Kiều, viết bằng chữ quốc ngữ và chữ nôm đặt song song; với những tiện ích tìm kiếm trong đó, coi như có cả một bộ từ điển Truyện Kiều online, cùng toàn thể những chú giải về từ ngữ và điển tích (thuộc dòng văn học chữ Hán và ngoài dòng ngôn ngữ chữ Hán), thuật ngữ Phật giáo dùng trong văn bản Nguyễn Du.
Hồi xưa, còn nhỏ, bị bắt buộc phải học Truyện Kiều, tôi ngán ngẫm nuốt không vô.
Thế rồi một hôm, không biết lúc nào, bỗng nghe vi vút những câu thơ mông lung kỳ lạ, réo rắt như một khúc đoạn trường:
Il est un air pour qui je donnerais
Tout Rossini, tout Mozart et tout Weber...
Đặng Thế Kiệt
http://www.vanlangsj.org/TruyenKieu/
2021/12/30
Monday, 15 November 2021
từ điển Hán Việt Trích Dẫn: chỉ dẫn thêm cách dùng menu phiên âm
Trong menu có cách: phiên âm chữ Hán => chữ abc
Sau khi chọn:
- đưa mũi chuột vô <đường dọc> có 2 mũi tên màu đỏ,
- khi mũi chuột cho hiện ra 2 mũi tên nằm ngang <- ->
- bấm và đè ngón tay trên <nút trái> chuột, cùng lúc xê dịch <đường dọc> qua bên phải hoặc bên trái
- cho đến khi các hàng chữ Hán (cột 1) hoàn toàn ngang với các hàng chữ quốc ngữ (cột 2)
Như vậy, xem đối chiếu 2 cột chữ sẽ dễ dàng hơn.
Chú ý: mỗi chữ Hán trong cột 1 là một link dẫn đến trang định nghĩa của chữ đó trong từ điển.
Sunday, 26 September 2021
Một cung gió tủi mưa sầu
Trang: 215 Dòng: 2569-2580
2569. Một cung gió tủi mưa sầu,
2570. Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay.
2571. Ve ngâm vượn hót nào tày,
2572. Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu.
2573. Hỏi rằng: Này khúc ở đâu?
2574. Nghe ra muôn oán nghìn sầu lắm thay.
2575. Thưa rằng: Bạc mệnh khúc này,
2576. Phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ.
2577. Cung cầm lựa những ngày xưa,
2578. Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây.
2579. Nghe càng đắm đắm càng say,
2580. Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
2570. Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay.
2571. Ve ngâm vượn hót nào tày,
2572. Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu.
2573. Hỏi rằng: Này khúc ở đâu?
2574. Nghe ra muôn oán nghìn sầu lắm thay.
2575. Thưa rằng: Bạc mệnh khúc này,
2576. Phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ.
2577. Cung cầm lựa những ngày xưa,
2578. Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây.
2579. Nghe càng đắm đắm càng say,
2580. Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
tranh Hồ Đắc Ngọc (The Tale of Kiều, Huỳnh Sanh Thông,
Yale University Press, New Haven and London)
Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay
Chú giải
- (2570) bốn dây: # chữ nôm khắc là "bốn cung". Tạm ghi âm đọc là "bốn dây" theo nhiều bản nôm phổ biến khác.
- (2571) tày: ngang bằng, so với, ngang ngửa, xấp xỉ. Xem chú giải (0512) tày.
- (2572) rơi châu: rớt nước mắt. Xem chú giải (0082) châu sa.
- (2575) bạc mệnh: số mạng mỏng manh, nghĩa là không tốt. Xem chú giải (0034) bạc mệnh. # chữ nôm khắc là "bạc phận". Tạm ghi âm đọc là "bạc mệnh" theo nhiều bản nôm phổ biến khác.
- (2576) phổ: 譜 dựa theo lời văn thơ viết thành ca khúc.
- (2580) mặt sắt: tỉ dụ viên quan cương trực, không thiên tư; cũng có nghĩa là mặt đen. § Trong câu này, mượn chỉ Hồ Tôn Hiến là quan ở triều đình. Xem chú giải (1409) mặt sắt.
Tham khảo
Giúp đọc Truyện Kiều
http://www.vanlangsj.org/TruyenKieu/
Friday, 23 April 2021
Saturday, 5 December 2020
Truyện Kiều và Bùi Giáng: hoài niệm Thiên Thai
(...)
Và có tác phẩm nào trong văn chương tiếng Việt gây cho người những nỗi thương tâm, bất bình, vừa sâu xa man mác, vừa an ủi lạ lùng như Đoạn trường tân thanh? Tác phẩm của Tố Như đã làm rạng nghĩa cho đạo lý như thế nào? Khi chậm rãi kể lại cho chúng ta đời sống của Kiều cùng mọi hành động, cử chỉ, lời ăn tiếng nói, câu khóc giọng cười, nhà nghệ sĩ không một lần nào vo tròn hay bóp méo nghệ thuật để cho nó quy thuận theo dụng ý riêng tây, mà vẫn trọn vẹn ký thác được tâm sự mình, và đã cho đời sau thấy cả một nhân sinh quan lung linh tuyệt diễm. Nguồn đạo lý thoát ra từ cái nhân sinh quan sâu sắc ấy, từ cái nhìn rất gần gũi với cuộc đời, mà hầu như đã hoàn toàn siêu thoát, người sẽ nói đến tài, đến mệnh, đến luật bỉ sắc tư phong, nghĩa là đến những ý tưởng sáo — và nhiều khi chúng ta muốn mỉm cười cho là nhạt nhẽo, bâng quơ — nhưng nếu ta chịu chậm rãi thung dung nhận lại, ta sẽ thấy không biết bao nhiêu sâu xa của tư tưởng, u uẩn của tâm tình, khúc mắc của tâm can được giải bày dưới những lời tầm thường mà người thường vẫn thường dùng quen trăm bận. Rồi cũng từ đó, bao nhiêu hành động, ngôn ngữ của nhân vật, khi yếu, khi hèn, khi tầm thường nhu nhược, nhân vật mà người khen, khen hết mực, người chê, chê không tiếc lời, nhân vật ấy bỗng khoác một dáng dấp khác hẳn, giống hệt đời, mà buộc ta vượt qua đời, rất gần gũi mà lại nhắc nhở xa khơi, ta cùng người đắm chìm trong tủi nhục, mà lại muốn
 |
| photo 2020 VP@huediepchi.com |
"cao xanh liều một cánh tay níu trời…". Và những người đứng ngoài cuộc, chống ý nhau, người tán dương, kẻ thóa mạ, cả đôi bên đều không ngờ rằng mình vẫn cùng nhau mang nặng một bản chất, bản chất của con người vừa vinh vừa nhục, vừa Satan quỷ quyệt, vừa Thiên thần, nơi đất trích vẫn hoài niệm Thiên Thai…
Bùi Giáng
http://tieng-viet-dtk.blogspot.com/2012/07/giong-noi-cua-nguyen-du.html
Subscribe to:
Posts (Atom)