Thursday, 26 October 2017

Phật Quang đại từ điển: Cách sử dụng


佛光大辭典 Phật Quang Đại Từ Điển Thích Quảng Độ (v1.0)
http://www.vietnamtudien.org/phatquang/
http://www.vietnamtudien.org/phatquang/smart.php

Đây là một bộ từ điển song ngữ Hán Việt, theo dạng hv-ebook (tức là: mỗi chữ Hán trong cột Hán văn là một hyperlink dẫn đến trang định nghĩa trong trạm web Hán Việt Từ Điển Trích Dẫn).

Cách sử dụng


1 Tìm theo chữ cái a, b, c... đầu mục từ chữ Việt

a-d e-k l-n o-t u-y
[a]

1 . a [阿]
2 . á [啞]
3 . a âu [阿歐]
4 . a ba đà na [阿波陀那]
5 . a ba la la long tuyền [阿波邏羅龍泉]
6 . a ba la nhĩ đa [阿波羅爾多]
7 . a ba lan đa ca quốc [阿波蘭多迦國]
8 . a ba mạt lợi ca [阿波末利迦]
9 . a ban đề quốc [阿般提國]
10 . a bàng la sát [阿傍羅剎]
11 . a bố sa la tư [阿布沙羅斯]
12 . a bổn đồ quốc [阿畚荼國]
13 . a ca ni trá thiên [阿迦尼吒天]
14 . a chất đạt tản [阿質達霰]
v.v.

Click lên mục từ muốn tìm (bắt đầu bằng chữ cái "a"), sẽ thấy bảng 2 cột Việt-Hán giải thích ý nghĩa.

2) Tìm theo mục từ (Hán hoặc Việt)


Gõ bằng chữ Hán hoặc Việt cả hàng chữ của mục từ (hoặc một phần). Thí dụ: "thiền tông".

Kết quả là một danh sách các mục từ (chứa những chữ đã gõ). Thí dụ: 

1 . nam sơn niệm phật môn thiền tông [南山念佛門禪宗]
2 . thiền tông [禪宗]
3 . thiền tông nghệ thuật [禪宗藝術]
4 . thiền tông quyết nghi tập [禪宗決疑集]
5 . thiền tông tạp độc hải [禪宗雜毒海]
6 . thiền tông trực chỉ [禪宗直指]
7 . thiền tông tụng cổ liên châu thông tập [禪宗頌古聯珠通集]

Click lên mục từ muốn tìm, sẽ thấy bảng 2 cột Việt-Hán giải thích ý nghĩa.



Chú ý:

Khi xem trạm web thích hợp cho smartphone http://www.vietnamtudien.org/phatquang/smart.php, nên đóng trang
dành cho PC http://www.vietnamtudien.org/phatquang/ (nếu đã mở ra). 
Điều này tránh khỏi kết quả tra cứu hiện ra trên trang dành cho PC.




Friday, 28 April 2017

Kim Thánh Thán 金聖嘆 (1608-1661)


昔與斫山衕客共住,霖雨十日,對床無聊,因約賭說快事以破積悶。至今相距既二十年,亦都不自記憶,偶因讀《西廂》至《拷艷》一篇,見紅娘口中作如許快文,恨當時何不檢取共讀,何積悶之不破?於是反自追索,猶憶得數則,附之左方,並不能辨何句是斫山語,何句是聖嘆語矣。

Hồi xưa cùng Trác Sơn, cùng ở trọ đất khách, mưa dầm mười ngày, nằm nhìn nhau buồn rứt. Nhân thi nhau nói những chuyện sướng để cho lòng đỡ bạo bực. Đến nay đã cách hai mươi năm cũng không còn nhớ nữa. Nhân đọc chương “Khảo hoa” ở Mái Tây, thấy miệng con Hồng nói ra bao nhiêu câu sướng miệng, nghĩ lại tiếc bấy giờ sao không lục ra cùng đọc thì buồn đến đâu mà chả phải tan. Vì thế bèn cố nhớ lại, còn ghi được mấy điều phụ chép dưới đây, cũng không còn phân biệt được câu nào là của Trác Sơn, câu nào là của Thánh Thán nữa...

不亦快哉 Chẳng cũng sướng sao? [01-33]






Tuesday, 14 February 2017

Tây Sương Kí 西廂記 Mái Tây


http://hv-ebook-taysuongki.blogspot.fr/

(1) Vương Thực Phủ, Mái Tây (Tây Sương Ký), bản dịch của Nhượng Tống, nhà xuất bản Tân Việt, Saigon, trước 1975

(2) 西廂記
http://ourartnet.com/Sikuquanshu/Jiku/Qu/Qu_008/Qu_008.asp
(3) Full text of 西廂記 
Project Gutenberg's The Romance Of The Western Bower, 

by Shifu Wang
http://archive.org/stream/pgcommunitytexts23906gut/23906-0.txt

(4) 西廂記(元)王實甫
http://www.angelibrary.com/oldies/xixiang/xixiang.htm














Tuesday, 10 January 2017

23 Canh Tang Sở 庚桑楚

trích:
Trang Tử 莊子 Nam Hoa Kinh
 
庚桑楚 (I)Canh Tang Sở (I)
1.
老聃之役,有庚
桑楚者,偏得老聃
之道,以北居畏壘
之山。其臣之畫然
知者去之,其妾之
挈然仁者遠之。擁
腫之與居,鞅掌之
為使。居三年,畏
壘大穰。畏壘之民
相 與言曰:「庚桑
子之始來,吾洒然
異之。今吾日計之
而不足,歲計之而
有餘。庶幾其聖人
乎!子胡不相與尸
而祝之,社而稷之
乎?」
2.
庚桑子聞之,南
面而不釋然。弟子
異之。庚桑子曰:
「弟子何異於予?
夫春氣發而百草生
,秋正得而萬寶成
。夫春與秋,豈無
得而然哉?天道已
行 矣。吾聞至人,
尸居環堵之室,而
百姓猖狂不知所如
往。今以畏壘之細
民,而竊竊焉欲俎
豆予於賢人之間,
我其杓之人邪!吾
是以不釋於老聃之
言。」
3.
弟子曰:「不然
。夫尋常之溝,巨
魚無所還其體,而
鯢鰌為之制;步仞
之丘,巨獸無所隱
其軀,而㜸狐為之
祥。且夫尊賢授能
,先善與利,自古
堯、舜以然,而況
畏壘之民乎!夫子
亦聽矣!」
4.
庚桑子曰:「小
子來!夫函車之獸
,介而離山,則不
免於罔罟之患;吞
舟之魚,碭而失水
,則螻蟻能苦之。
故鳥獸不厭高,魚
鼈不厭深。夫全其
形生之人,藏 其身
也,不厭深眇而已
矣!且夫二子者,
又何足以稱揚哉!
是其於辯也,將妄
鑿垣牆而殖蓬蒿也
。簡髮而櫛,數米
而炊,竊竊乎又何
足以濟世哉!舉賢
則民相軋,任 知則
民相盜。之數物者
,不足以厚民。民
之於利甚勤,子有
殺父,臣有殺君,
正晝為盜,日中穴
阫。吾語女,大亂
之本,必生於堯、
舜之間,其末存乎
千世之後。千 世之
後,其必有人與人
相食者也。」
1.
Học trò Lão Đam, có người là Canh Tang Sở, riêng hiểu đạo của Lão Đam, sang Bắc, ở núi Úy Lũy.
Đầy tớ thầy, hạng ngôn ngoan rạch ròi bỏ thầy (1)!
Vợ lẽ thầy, hạng chầm vập yêu thương xa thầy (2)!
Lũ ỏng bủng cùng thầy ở! Phường lem luốc để thầy sai (3)! Ở ba năm, miền Úy Lũy khá to!
Dân ở Úy Lũy nói với nhau rằng:
— Thầy Canh Tang Sở lúc mới đến, chúng ta bâng khuâng lấy làm lạ. Nay chúng ta: ngày tính ra không đủ (4)! năm tính ra thì có thừa! Có lẽ thánh nhân chăng? Các bác! Sao ta không cùng nhau lập đền đài mà thờ phụng?

2.
Thầy Canh Tang Sở nghe chuyện, quay mặt sang nam bẽn lẽn. Học trò lấy thế làm lạ.
Thầy Canh Tang nói:
— Các con! Có lạ gì ta? Kìa hơi xuân tới mà trăm loài cỏ xanh! Thu vừa sang mà muôn của báu thành! Kìa xuân cùng thu phải rằng không có đức gì mà được thế sao? Đạo cả đã nhuần thấm rồi! Ta nghe bậc chí nhân ngồi trơ trong chiếc nhà bao tường đất, mà trăm họ rông cuồng, không biết là đi đâu… Nay đem dân miền Úy Lũy, mà lén lút muốn dâng cỗ bàn cho ta ở giữa đám hiền nhân! Ta có lẽ là hạng người môi gáo sao? Vì thế ta bẽn lẽn với lời của Lão Đam.
3.
Học trò thưa:
— Không phải thế! Kìa trong rạch một tầm, một trượng, cá lớn không có chỗ dong thân mà bống, mại là giỏi! Trên gò (5) một bước, một nhận, muông lớn không có chỗ náu hình, mà cầy, cáo (6), là hay! Vả chăng tôn người hiền; cất người tài; lấy thiện và lợi làm đầu; thì xưa Nghiêu, Thuấn đã thế rồi, huống chi là dân Úy Lũy! Thầy cũng nghe họ thôi!
4.
Thầy Canh Tang bảo:
— Các con lại đây! Kìa giống muông lật xe, một mình lìa núi, thì không khỏi cái lo bẫy lưới. Loài cá nuốt thuyền, mắc cạn mà mất nước, thì kiến, bọ có thể làm khổ được. Cho nên chim không chán cao; cá, giải không chán sâu. Mà con người giữ toàn xác và sống của mình, giấu thân mình, cũng không chán sâu xa, kín đáo mà thôi. Vả lại hai người vua ấy, lại đâu đáng để ngợi khen. Về sự phân biệt của họ, khác nào khoét láo tường, vách, mà trồng cỏ bồng, cỏ tranh! Lần từng sợi tóc mà chải đầu! Đếm từng hạt gạo mà thổi cơm! Len lén vậy, lại đâu đủ để giúp đời! Cất người giỏi thì dân khuynh loát nhau. Dùng người khôn thì dân ăn trộm nhau. Mấy cách ấy, chẳng đủ cho dân thuần hậu. Đối với lợi, dân nó siêng năng lắm. Con có kẻ giết cha! Tôi có kẻ giết vua! Ban ngày ăn trộm! Giữa trưa khoét ngạch! Ta bảo các con, cái gốc loạn lớn sinh ra từ thời Nghiêu, Thuấn. Mà cái ngọn còn mãi cho đến sau nghìn đời. Sau nghìn đời, tất có chuyện người với người ăn thịt lẫn nhau!







Saturday, 17 December 2016

Một cách dùng bảng Phiên âm Hán Việt trên smartphone


Version http://vietnamtudien.org/hanviet/hv-trichdan.php thích hợp nhất (cho màn ảnh nhỏ)

1) chép (copy) một đoạn Hán văn ... 

2) ... dán (past) vào ô chữ nhật trong menu, item <Phiên 翻>

3) click <Go>

4) nếu gặp một <chữ> Hán nào cần xem giải thích, click lên <chữ> đó


Chú ý
trong smartphone, ngay góc bên phải phía dưới
dùng nút <= để quay về trang trước